• wstecz
• drukuj

Radzenie sobie z oskarżeniem

Scenariusz warsztatów „Budowanie partnerstwa szkoły i rodziny”

Temat: Radzenie sobie z oskarżeniem

Cel: doskonalenie umiejętności radzenia sobie z oskarżeniem

Aranżacja sali: krzesła ustawione w krąg

Materiały: flipchart - plansza z krokami umiejętności, papier, flamastry, kwestionariusze doskonalenia umiejętności

Przebieg zajęć:

1. Zapowiedź ćwiczenia

Będziemy ćwiczyć radzenie sobie z oskarżeniem, gdy ktoś zarzuca nam, słusznie bądź niesłusznie, że coś zrobiliśmy albo czegoś nie zrobiliśmy.

2. Dyskusja nad oskarżaniem

Zapytaj uczestników, czy zdarzyło się im być o coś oskarżanym (przez nauczyciela, ucznia, rodzica). Kto ostatnio sam spotkał się z oskarżeniem albo zaobserwował taką sytuację? Czy oskarżenie było słuszne, czy niesłuszne? Co powiedział lub zrobił albo jak zachowała się druga osoba, reagując na oskarżenie?

3. Definiowanie oskarżenia

W wyniku dyskusji prowadzący wypisuje na planszy kroki oskarżenia:

• Analizuję, o co jakaś osoba mnie oskarża (Czy oskarżenie jest słuszne, czy niesłuszne? Czy zostało sformułowane w sposób złośliwy, czy konstruktywny?)
• Zastanawiam się, dlaczego ta osoba chciała mnie oskarżyć (Czy naruszyłem jej/jego prawa lub własność? Czy może konflikt rozpoczął ktoś inny?).
• Myślę o sposobach odpowiedzi na to oskarżenie (Mogę zaprzeczyć temu; wyjaśnić swoje zachowanie; skorygować postrzeganie innej osoby, być pewnym siebie; zaoferować rekompensatę za to, co się zdarzyło).
• Wybieram najlepszy sposób i stosuję go.

4. Modelowanie

Prowadzący pokazuje (modeluje), w jaki sposób można radzić sobie z oskarżeniem. Kroki od 1. do 3. prowadzący modeluje poznawczo, głośno myśląc; mówi głośno to, co zwykle tylko się myśli. Następnie modeluje umiejętność behawioralnie, odpowiadając na oskarżenie.

Sytuacja przykładowa:
Rodzic oskarża nauczyciela o to, że ten nie udzielił mu odpowiednio wcześnie informacji na temat dziecka i teraz kłopoty są większe.

• Oskarżenie jest niesłuszne. Sformułowanie jest niekonstruktywne. Rodzice byli informowani na bieżąco.
• Podczas jednej z wizyt ojca w szkole, który był pod wpływem alkoholu, nauczyciel odmówłi rozmowy z nim i nie udzielił informacji. To może być przyczyna oskarżenia. Rodzice pozostają w konflikcie ze sobą, to też może być powód takiego zachowania.
• Mogę zachować się biernie, wysłuchuję oskarżenia, nie reaguję; manipulacyjnie: „No właśnie, sama się dziwiłam, jak to możliwe, całe szczęście, że pan przyszedł, jeszcze ze wszystkim zdążymy.”; agresywnie: „Teraz się pan obudził, gdzie pan był do tego czasu, pewnie w barze?!”; odważnie: „Mówi pan, że nie udzieliłam panu informacji na temat dziecka odpowiednio wcześnie. Mam tu podpisany przez pana protokół z zebrania, na którym przekazałam panu wszystkie informacje na temat dziecka. Oczekuję, że wycofa pan teraz swoje słowa i zastanowimy się wspólnie, co można zrobić, żeby dziecko przestało sprawiać kłopoty, co pomoże nam szybko i skutecznie załatwić sprawę.”
• Wybieram sposób odważny i mówię do ojca ucznia: „Mówi pan, że nie udzieliłam panu informacji na temat dziecka odpowiednio wcześnie. Dlatego przygotowałam tu podpisany przez pana protokół z zebrania, na którym przekazałam panu wszystkie informacje na temat dziecka. Oczekuję, że wycofa pan teraz swoje słowa i zastanowimy się wspólnie, co można zrobić, żeby dziecko przestało sprawiać kłopoty, co pomoże nam szybko i skutecznie załatwić sprawę”. (czy konieczne jest powtarzanie tej, przepraszam, przemowy, nie wystarczy samo: Wybieram sposób odważny.???

4. Motywowanie do używania umiejętności. Burza mózgów

Prowadzący pyta uczestników, jakie korzyści może przynieść taki sposób radzenia sobie z oskarżeniem, a co by się stało, gdyby użył innego sposobu, np. agresywnego: „pan kłamie!”; manipulacyjnego: „Być może ma pan rację, ale jeszcze nie jest za późno” albo zachował się biernie, nie reagując na oskarżenie.

5. Wybór ćwiczącego

Prowadzący wybiera jednego uczestnika do ćwiczenia, uczestnik wybiera sobie pomocnika i razem przygotowują sytuację do ćwiczenia umiejętności.

6. Przydzielenie ról obserwatorom

Pozostałym uczestnikom prowadzący przydziela role obserwowania, co – wykonując ćwiczenie – dobrze zrobią pomocnik i ćwiczący umiejętność, czy ćwiczący zastosuje wszystkie kroki radzenia sobie z oskarżeniem w odpowiedniej kolejności oraz jakie korzyści odniesie ćwiczący z zastosowania umiejętności, a jakie straty mógłby ponieść, gdyby zachował się inaczej.

7. Przeprowadzenie ćwiczenia

Wybrany uczestnik wykonuje ćwiczenie poznawczo i behawioralnie, a pomocnik odgrywa rolę osoby, która go oskarża.

8. Informacje zwrotne

Po wykonaniu ćwiczenia pomocnik mówi, co zrobił dobrego i jak się czuł. Następnie informacji zwrotnej udzielają obserwatorzy pomocnika, obserwatorzy ćwiczącego, obserwatorzy kroków (czy były zastosowane wszystkie i w odpowiedniej kolejności), komentujący korzyści, jakie przyniosło zachowanie odważne, i straty, do jakich mogłoby doprowadzić inne zachowanie. Na koniec informacji zwrotnej udziela prowadzący i oddaje głos ćwiczącemu, który mówi, co zrobił dobrego wykonując ćwiczenie, a co, po wysłuchaniu informacji od grupy, zrobiłby inaczej. W razie potrzeby ćwiczący wykonuje ponownie ćwiczenie, w inny sposób.

9. Ćwiczenie do wykonania w szkole lub w domu

Prowadzący motywuje ćwiczącego do radzenia sobie z oskarżeniem w podobny sposób przy pierwszej zdarzającej się okazji; do zaplanowania, co powie lub zrobi, gdy spodziewa się zarzutów, i do zapisania przebiegu radzenia sobie z oskarżeniem w kwestionariuszu doskonalenia umiejętności.

10. Wybór kolejnego ćwiczącego

Jeżeli jest czas, prowadzący wybiera kolejnego ćwiczącego i powtarza kroki 5 – 9.

 

Autor scenariusza:
Ewa Morawska