• wstecz
• drukuj

Pomaganie innym

Scenariusz warsztatów „Budowanie partnerstwa szkoły i rodziny”

Temat: Pomaganie innym

Cel: doskonalenie umiejętności pomagania z poszanowaniem godności osoby wspomaganej. To kluczowa umiejętność dla osób pomagających, w tym nauczycieli i rodziców

Aranżacja sali: krąg

Materiały: flipchart - plansza z krokami umiejętności, papier, flamastry, kwestionariusze doskonalenia umiejętności

Przebieg zajęć:

1. Zapowiedź ćwiczenia

Będziemy ćwiczyć umiejętność pomagania innym (np. rodzicom, uczniom, dzieciom, nauczycielom).

2. Dyskusja nad pomaganiem innym

Zapytaj uczestników, czy pomagają innym (swoim dzieciom, uczniom, nauczyciele – rodzicom, rodzice – nauczycielom). Kto ostatnio pomógł komuś: kiedy, komu, w jaki sposób zaoferował pomoc. Co powiedział lub zrobił, kiedy druga osoba nie chciała pomocy.

3. Definiowanie pomagania innym

W wyniku dyskusji prowadzący wypisuje na planszy kroki umiejętności pomagania:

• Zastanawiam się, czy inna osoba może potrzebować i chcieć mojej pomocy (w tym kroku myślę o potrzebach innych osób, obserwuję);
• Myślę, w jaki sposób mogę pomóc;
• Pytam tę osobę, czy potrzebuje pomocy i czy chce, żebym jej pomógł/pomogła (formułuję swoje pytanie wprost, miłym głosem, licząc się z tym, że druga osoba może nie chcieć pomocy);
• Jeżeli ta osoba chce pomocy, pomagam jej.

4. Modelowanie

Prowadzący pokazuje (modeluje), w jaki sposób można oferować swoją pomoc innym. Kroki od 1. do 3. prowadzący modeluje poznawczo, głośno myśląc; mówi głośno to, co zwykle tylko się myśli. Następnie modeluje umiejętność behawioralnie, zadając drugiej osobie pytanie, czy potrzebuje pomocy i chce, żeby jej pomóc oraz pomaga.

Sytuacja przykładowa: Miesiąc po rozpoczęciu roku szkolnego uczeń nie ma podręczników. Matka mówi nauczycielowi, że „jutro syn będzie miał podręczniki”, ale uczeń nadal podręczników nie ma.

• Myślę, że uczeń nie ma podręczników, a na pewno ich potrzebuje. Wiem, że sytuacja w domu jest trudna (rodzina z problemem alkoholowym). Mama nie przychodzi do szkoły, pozostaje w kontakcie telefonicznym. Decyduję, że potrzebuje pomocy.
• Mogę pożyczyć uczniowi swój egzemplarz podręcznika na czas lekcji. Mogę zaapelować do innych uczniów, aby użyczali koledze podręcznika, kiedy z niego nie korzystają. Mogę zaprosić mamę do szkoły (albo zaproponować wizytę domową) i poinformować ją o źródłach pomocy finansowej, np. o Ośrodku Pomocy Społecznej. Decyduję się na rozmowę z matką i zaproponowanie jej pomocy w pozyskaniu wsparcia finansowego w odpowiedniej instytucji.
• Proszę pani, jest drugi miesiąc nauki. Jaś nie ma jeszcze podręczników. Łatwiej będzie Jasiowi i pani, jeśli szybko otrzyma on podręczniki. Czy chciałaby pani, żeby szkoła poparła pani wniosek o przyznanie zasiłku na zakup podręczników i żebyśmy teraz go napisali?
• Zanoszę wniosek do podpisu dyrektora szkoły i podpisany oddaję matce Jasia.

4. Motywowanie do używania umiejętności. Burza mózgów

Prowadzący pyta uczestników, jakie korzyści może przynieść taki sposób zaoferowanie pomocy, a co by się stało , gdyby użył innego sposobu, np. agresywnego: „Co pani sobie myśli, już październik, a pani syn jak zwykle bez podręczników!; manipulacyjnego: „Chętnie bym pomógł w tej sytuacji, ale nie mogę wyręczać pedagoga szkolnego.”; zachował się biernie, nie reagując na brak podręczników. .

5. Wybór ćwiczącego

Prowadzący wybiera jednego uczestnika do ćwiczenia, uczestnik wybiera sobie pomocnika i razem przygotowują sytuację do ćwiczenia umiejętności.

6. Przydzielenie ról obserwatorom

Pozostałym uczestnikom prowadzący przydziela role obserwowania, co – wykonując ćwiczenie – dobrze zrobią pomocnik i ćwiczący umiejętność, czy ćwiczący zastosuje wszystkie kroki pomagania w odpowiedniej kolejności oraz jakie korzyści odniesie ćwiczący z zastosowania umiejętności, a jakie straty mógłby ponieść, gdyby zachował się inaczej.

7. Przeprowadzenie ćwiczenia

Wybrany uczestnik wykonuje ćwiczenie poznawczo i behawioralnie, a pomocnik odgrywa rolę osoby, której ćwiczący chce pomóc.

8. Informacje zwrotne

Po wykonaniu ćwiczenia pomocnik mówi, co zrobił dobrego i jak się czuł. Następnie informacji zwrotnej udzielają obserwatorzy pomocnika, obserwatorzy ćwiczącego, obserwatorzy kroków (czy były zastosoane wszystkie i w odpowiedniej kolejności), komentujący korzyści, jakie przyniosło zachowanie odważne, i straty, do jakich mogłoby doprowadzić inne zachowanie. Na koniec informacji zwrotnej udziela prowadzący i oddaje głos ćwiczącemu, który mówi, co zrobił dobrego wykonując ćwiczenie, a co, po wysłuchaniu informacji od grupy, zrobiłby inaczej. W razie potrzeby ćwiczący wykonuje ponownie ćwiczenie, w inny sposób.

9. Ćwiczenie do wykonania w szkole lub w domu

Prowadzący motywuje ćwiczącego do pomagania innym w podobny sposób przy pierwszej zdarzającej się okazji; do zaplanowania pomagania i do zapisania przebiegu pomagania w kwestionariuszu doskonalenia umiejętności.

10. Wybór kolejnego ćwiczącego

Jeżeli jest czas, prowadzący wybiera kolejnego ćwiczącego i powtarza kroki 5 – 9.

 

Autor scenariusza:
Ewa Morawska